Pomimo spektakularnego sukcesu w skali globalnej wysokobiałkowa i bardzo nisko węglowodanowa dieta redukcyjna przynosi więcej szkód zdrowotnych niż pożytku u wielu ludzi dotychczas uchodzących za zdrowych, którzy nagle „zachorowali” na odtłuszczenie ciała. W odniesieniu do choroby cukrzycowej mamy już wyraźne i udokumentowane ostrzeżenia o pogorszeniu stopnia wyrównania cukrzycy i ujawnieniu komplikacji zależnych od tej bardzo niefizjologicznej i niezrównoważonej diety także nisko tłuszczowej.

Polacy z roku na rok piją więcej tzw. herbat funkcjonalnych (odchudzających) i zjadają olbrzymie ilości suplementów diety do redukcji masy ciała. Na opakowaniu czy na ulotce można napisać wszystko. Do sprzedawania takich produktów na rynku potrzebne jest jedynie zezwolenie, czyli często tylko „powiadomienie” Głównego Inspektoratu Sanitarnego (numer GIS musi być na każdym legalnym produkcie wspomagającym odchudzanie). Wiele „cudownych” herbatek i specyfików, szczególnie tych sprzedawanych przez internet takiego zezwolenia nie posiada.

Otyłość pokarmowa ma także swoje podłoże w sposobie myślenia i pamięci metabolicznej pierwszych lat życia. Osoby, które w dzieciństwie miały niedostatek żywności i brak dostępu do słodyczy i ciastek – w dorosłym życiu ich organizm sam stara się zabezpieczyć dla siebie zapasy najważniejszych składników pokarmowych jakimi są tłuszcze, węglowodany i białka.

Skuteczność leczenia w schorzeniach cywilizacyjnych to nie tylko i nie przede wszystkim nowatorskie, innowacyjne leki, ale dotarcie do świadomości i motywacji chorego. Przełamanie jego oporu przed koniecznymi decyzjami, aby zechciał, potrafił i nauczył się od zespołu leczniczego jak  swoje życie zmodyfikować na rzecz polepszenia stanu zdrowia. Słowem, aby sam kreował warunki, w których te leki będą efektywne. Każda nowa generacja leków budzi nadzieję, że tym razem to będzie to, na co wszyscy czekamy.

Cukrzyca typu 2 uwarunkowana jest rodzinnie i środowiskowo. Dokładna przyczyna nadal jest niejasna tej złożonej i heterogennej choroby cywilizacyjnej. Lepiej znamy czynniki ryzyka jej rozwoju, ale wywód etiopatogenetyczny jest niejasny. Być może pewną rolę w jej etiologii pełni witamina D. U chorych na cukrzycę typu 2 i u osób z nietolerancją glukozy w OGTT (doustny test tolerancji glukozy) zaobserwowano niższe poziomy witaminy D w porównaniu z osobami zdrowymi.

Na skutek trwającej epidemii otyłości tzw. olbrzymiej, różne metody chirurgii bariatrycznej zyskują popularność. Wykazano, że osoby po operacji ominięcia żołądkowo-jelitowego chudną nie tylko dlatego, że muszą być na diecie i jeść znacznie mniej, ale głównie z powodu faktycznej zmiany upodobań podniebiennych. Pacjenci przestają wybierać produkty spożywcze zawierające wysoką zawartość tłuszczu. Według danych WHO w roku 2008 około 200 milionów mężczyzn i prawie 300 milionów kobiet na świecie dotkniętych było otyłością, co jak wiadomo generuje cukrzycę typu 2.

Błonnik pokarmowy (dietary fiber) jest to mieszanina substancji nie wchłaniających się w przewodzie pokarmowym człowieka (celuloza, hemicelulozy, pektyny, gumy, śluzy i ligniny), które usuwają zaparcia, stabilizują poziom glukozy we krwi, ograniczają przyrost masy ciała, zapobiegają powstawaniu nowotworów okrężnicy, wiążą wodę i zwiększają ilość usuwanych odpadów, pomagają w wypłukiwaniu toksyn i ubocznych produktów przemiany materii w przewodzie pokarmowym. Błonnik pomaga zrzucić zbędne kilogramy, gdyż wchłania wodę, dzięki czemu pęcznieje i wypełnia żołądek, zmniejszając uczucie głodu, a także opóźniając moment, w którym pożywienie opuszcza żołądek.

W 1930 roku zaobserwowano korzystny wpływ dla zdrowia człowieka kwasu linolenowego, linolowego i arachidonowego, które nazwano witaminą F. EFA (Essential Fatty AIDS) czyli NNKT (Niezbędne Nienasycone Kwasy Tłuszczowe) organizm nie potrafi sam wytworzyć. Niedobór tych kwasów powoduje poważne zaburzenia w organizmie.  PUFA n-3 i n-6 (wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6) są prekursorami prostanoidów (tzw. hormonów tkankowych). W przypadku zakłócenia równowagi tworzenia się tych hormonów tkankowych zanikają korzystne, obronne reakcje organizmu i występują objawy chorób cywilizacyjnych.

Otyłość to stan, w którym tkanka tłuszczowa stanowi więcej niż 20% całkowitej masy ciała u mężczyzn oraz 25% u kobiet. Otyłość zwiększa ryzyko zachorowania na choroby układu sercowo-naczyniowego, cukrzycę typu 2, obturacyjny bezdech podczas snu i niektóre typy nowotworów. Najczęstszą przyczyną otyłości jest zbyt duża podaż wysokoenergetycznego pokarmu w porównaniu z zapotrzebowaniem organizmu, wówczas ubytek kalorii z tytułu spalania jest mniejszy niż przychody kalorii z tytułu jedzenia.

Cukier jest toksyczny, tak samo niebezpieczny jak papierosy i alkohol, równocześnie silnie uzależnia. Przyczynia się jak używki i inne substancje stosowane w żywieniu do szerzenia się schorzeń cywilizacyjnych: miażdżycy, zawału serca, cukrzycy, chorób nowotworowych i wielu innych. Wiadomo, że cukrzycy częściej zapadają na niektóre nowotwory (rak piersi, jelita grubego, innych narządów). Na tej podstawie podejrzewano w swoim czasie, że niektóre długodziałające analogi ludzkiej insuliny mają w tym swój udział. Dzisiaj, kiedy znamy już wyniki solidnych badań te obawy upadły. Mimo to nadal nie ma ich na liście refundacyjnej. Podejrzewam, że decydenci nie śledzą z należytą starannością postępów farmakologii w tej dziedzinie, albo nie słuchają środowisk opiniotwórczych lekarzy leczących cukrzycę.

Solniczka powinna zniknąć z naszych stołów. Warto zwrócić uwagę jak dużo jest soli w gotowych produktach: w jednej kromce chleba pełnoziarnistego jest nawet 500 mg, w porcji zupy z kurczaka sprzedawanej w pojemnikach jest od 100 do 960 mg, a w cheeseburgerze – nawet 1690 mg. W przeciętnej polskiej diecie prawie 90 proc. dziennego spożycia soli dostarczają takie produkty jak pieczywo (20%), przetwory mięsne produkowane przemysłowo (11%), potrawy przygotowywane w domu, głównie zupy (19%), ziemniaki (20%), kasze i makarony (13%), a także potrawy mięsne (8%).

Herbata sprzyja chudnięciu Nie każda herbata sprzyja odchudzaniu. Jedynie zielona i czerwona wpływa na potencjalizację diety odtłuszczającej.

Woda odchudza Woda nie zawiera w ogóle kalorii i tłumi uczucie głodu. Pozwala na pozbycie się toksyn, dlatego powinno się wypijać około 1,5 l dziennie ponad objętość wypijaną zwyczajowo, o ile nie ma przeciwwskazań. Stosując dietę odchudzającą należy zadbać o to, aby więcej wydalać. Należy pić co 2 godziny przynajmniej szklankę wody.

Osoby, które w organizmie mają wyższe stężenie składnika plastików o nazwie bisfenol A, częściej zapadają na chorobę wieńcową serca. Bisfenol A (BPA) jest organicznym związkiem chemicznym szeroko stosowanym w produkcji tworzyw sztucznych. Powstaje z niego m.in. poliwęglan, z którego wytwarza się plastikowe opakowania oraz pojemniki na napoje i żywność, plastikowe naczynia, wyściółkę puszek, plomby dentystyczne, materiały i sprzęt stosowany w medycynie, np. cewniki. Pewne niewielkie jego ilości mogą uwalniać się do żywności i napojów z opakowań, w których są przechowywane.